English
?????????????

Азербайджан

Знаете ли вы, что?

Азербайджан – страна с небольшим лесным покровом. Только 11,8 % территории страны занято лесами, из которых 94 % находится в горных районах, а 6 % – на равнинах. Все леса являются государственной собственностью и выполняют водозащитные и почвозащитные функции. Лесопользование ограничено, а промышленная заготовка древесины запрещена.

Переход к рыночной экономике после окончания советской эпохи и военные конфликты между Арменией и Азербайджаном замедлили разработку эффективных мер по противодействию нелегальным рубкам и заготовке древесины как для коммерческих целей, так и для обогрева в сельских районах. Кочевое животноводство наносит значительный ущерб лесному хозяйству и снижает влияние государства на процессы лесоуправления. Еще одной серьезной проблемой в этой сфере являются пробелы в образовании специалистов государственного лесного сектора.

 «Национальная программа по восстановлению и расширению лесов в Республике Азербайджан», принятая на 2003–2008 гг., частично способствовала улучшению ситуации: в течение последних 6 лет лесовосстановительные мероприятия были осуществлены на более чем 71,634 тысячах га лесных угодий, где было высажено большое количество деревьев.

Нелегальная древесина в деревне Лахий

Начало реализации «Рабочего плана» было положено на совещаниях, состоявшихся 25 и 30 июня 2010 года в городе Гянджа, расположенном на северо-западе страны, и в столице Азербайджана городе Баку. Активное участие в этих совещаниях приняли представители районных и центральных подразделений государственного Департамента по развитию лесов Азербайджана, различных государственных организаций и учреждений, общественности, а также ученые и журналисты.

 

Azərbaycan

Azərbaycan meşə örtüyü sıx olmayan ölkələr sırasına aiddir. Respublikanın cəmi 11,8% ərazisi meşə örtülü sahələrdən  ibarətdir. Meşələr Respublika ərazisində qeyri-bərabər paylanmışdır – 94% dağlig  ərazilərində, 5-6% - düzənliklərdə. Ölkədə mövcud olan bütün meşələr dövlətə məxsusdur və su muhafizəsi, torpaq muhafizəsi o cümlədən igliminin tənzimlənməsi ilə bağlı funksiyaları yerinə yetirirlər. Bu səbəbdən Respublika ərazisində yerləşən meşələr birinci qrupa daxildirlər. Meşələrdən istifadə etməyə məhdudiyyət qoyulub və sənaye kəsintiləri həyata keçirilmir.

Bir sira səbəblər, onların arasında keçid mərhələsinin iqtisadi problemləri və hərbi münagişə, Azərbaycan Respublikasının meşə massivlərinə artiq dərəcədə neqativ təsir göstərdmişdir. Bu şərait meşələrin deqradasiyasına ve sonra ağaclardan yanacaq kimi istifadə etmək məqsədi ilə qeyri-qanuni qırılması, ağac məhsullarından gəlirin əldə etmək məgsədi ilə taxta kömürün istehsalındə biruzə vermişdir. Meşə resurslarının təbii bərpası üçün vacib problemlərdən biri də köçəri maldarlığın olmasi və beləliklə də otlaq ərazilərin artiq yüklənməsi və fermerlər tərəfindən mal-qaranın normadan artıq otarılmasıdır. Bu problemi ən böyük mənfı təsirə malik və çox ciddi nəticələrə gətirən problemlər sırasına aid etməklə yanaşı hökümətin meşə bərpası istiqamətinə edilən səyləri heçə endirən meqamlardan biridir.

Qeyd etmək lazımdır ki, orta və ali təhsilli meşəçi mütəxəssislərin hazırlanması məsələsi hələdə meşə sektorunda mövcud olan problemlər sırasına aiddir

2003-cü ildə qəbul olunmuş “ Meşələrin bərpası və artırılmasına dair  Milli Programı”, 2003-2008 illəri əhatə edirdi və meşə sektorunda problemlərin qismən aradan qaldırılmasına yönəlmişdi: belə ki, son 6 ildə 71, 634 hectar meşə ərazisində intensiv bərpa işləri aparılmısh və çox sayda ağaclar əkilmişdir.

ENPİ/FLEG Proqramının iş planının həyata keçirilməsi iyun ayının 25-i və 30-da Gəncədə və Azərbaycanın paytaxtı, Bakı şəhərində maraqlı tərəflərlə görüşlərdən başlamışdır. Bu görüşlərin hazırlanması və keçirilməsi bir sıra tərəfdaşların fəal iştirakı sayəsində baş tutmuşdur. Bu görüşlərdə meşə təsərüfatı üzrə Dövlət Departamenti, digər dövlət strukturları, vətəndaş cəmiyyətin nümayəndələri, alimlər və mediya nümayəndələri fəal iştirak etmişlər.

Azərbaycanda ENPİ-FLEG proqramı 2009-cu ildən başlayaraq Dünya Banki, İUCN, WWF və Avropa Komissiyası beynalxalq təshkilatları tərəfindən həyata keçirilir. Program Avropa Komissiyası tərəfindən maliyyələşdirilir.

Proqram aşağıda göstərilən istiqamətləri əhatə edir:

  • İctimaiyyətin FLEG Prossesi haqqında məlumatlandırılmasının artırılması və prosesdə marağı olan tərəflər arasında əməkdaşlığın inkişafı
  • Meşə massivlərinin idarə olunmasında ictimaiyyətin iştirakının artırılması
  • Özəl sektorunun FLEG Prosessində iştiraka cəlb edilməsi
  • Müvafiq qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsində dövlət strukturlarına dəstək
  • Maraqlı tərəflər üçün treninq və seminarların hazırlanması və həyata keçirilməsi

ENPİ/FLEG Azərbaycan Programı içşi planı çərçivəsində aşağıda göstərilən əsas tədbirlər həyata keçiriləcək:

  • Meşə sektorunda hüquq tətbiqi və idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi problemlərinin analizi
  • Bir sıra FLEG indikatorların hazırlanması
  • Meşə sektoru tərəfindən hüquqi və tənzimləyici sənədlərə aid olan tovsiyələrin toplanması
  • Ağacların qeyri-qanuni qırılması sahəsində yüksək riskli və qirilmaya həssas regionların müəyyənləşdirilməsi
  • Meşə sektorunda hüquq tətbiqi və idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi məsələləri üzrə
  • məlumatlarının və analizlərin toplanması (burada meşə resurslarına yerli hakimiyyət, bələdiyyələr və icmaların çıxış əldə etməsinə xüsusi diqqət verilir)
  • Meşə məhsullarının qeyri-qanuni satılması hallarının qabağının alınması üçün milli və regional səviyyədə tövsiyələrin işlənib verilməsi;
  • Hüquqşünaslar, meşəçilər, yerli hakimiyyət və kənd icmaları üçün ağacların qeyri-qanuni qırılması hallarının qabağının alınması və meşə resurslarının səmərəli istifadəsinin təşviqi mövzumlarında treninq proqramlarının işlənməsi və keçirilməsi;
  • Avropa İttifaqının standardlarına üyğunlaşmaq məqsədi ilə Avropa dövlətlərinin meşə sahəsində olan təcrübələrinin istifadəsi yolu ilə müvafiq potensialın yaradılması

2010-ci ilin İyun-Avgust aylarında Proqram məsləhətçiləri tərəfindən bir sıra təşəbüsslər həyata keçirilmişdir. Onların arasında, ağacların qeyri-qanuni qırılması nəticəsində yerli əhaliyə olan sosial və iqtisadı təsirin tətqiqinə və analizinə start verilməsi, reqionlarda keçiriləcək treninq modullarının hazırlanması və müvafiq tərəflər ilə görüşlərin keçirilməsini qeyd etmək olar.

Bundan əlavə, Proqramın Azərbaycanda İyun-Avgust 2010 aylarında həyata keçirilmiş tədbirlər barəsində birinci ölkə bülüteninin iki dildə (Azərbaycan və İnqilis) hazırlanması və yayılmasını o cümlədən Proqram barəsində məlumat vərəqələrinin hazırlanması və yaxın zamanlarda çap olunacağını qeyd etmək olar.

Əlavə məlumat almaq üçün www.enpi-fleg.az saytına müraciət edə bilərsiniz.