English
?????????????

Армения

Знаете ли вы, что?

Согласно различным оценкам, начиная с 1990-х годов Армения потеряла до 30 % своего лесного покрова вследствие неконтролируемых рубок. Большая часть древесины была использована в качестве дров для обогрева жилья при отсутствии других источников энергии в обстановке блокады и тяжелой экономической ситуации.

Под давлением общественности в конце 1990-х годов правительство Армении приступило к реформированию лесного сектора с целью остановить деградацию оставшихся лесных ресурсов. Были предприняты значительные усилия и разработаны основополагающие законодательные стратегии. Однако, несмотря на это, система не работает достаточно эффективно, чтобы положить конец незаконным рубкам, а коррупция продолжает процветать. Новая система требует дальнейшей доработки.

В настоящее время все еще не решен вопрос о том, какое ведомство должно осуществлять мониторинг незаконных рубок – Министерство сельского хозяйства или Министерство охраны природы через свою Экологическую инспекцию. Дублирование полномочий только усугубляет проблемы, связанные с борьбой против незаконных рубок. Согласно общему мнению, незаконными рубками должно заниматься ведомство, отвечающее за использование и защиту данного ресурса (в этом случае – Министерство сельского хозяйства), в то время как Экологическая инспекция должна проводить мониторинг процесса заготовки леса для обеспечения соответствия всех работ экологическим требованиям плана лесопользования.

Медиа-тур в регионе Лори

Деятельность Программы ЕПД ФЛЕГ в Армении началась в июле 2009 года. Программа базируется на трех основных принципах:

  • Содействие в продвижении институциональных и правовых реформ;
  • Повышение информированности общественности о правоприменении и управлении в лесном секторе и обеспечение широкой поддержки этого процесса;
  • Создание условий для включения частного сектора в процессы ФЛЕГ. С этой целью в рамках Программы будет проведен ряд исследований для выявления причин незаконных рубок и предоставления соответствующих рекомендаций государственным органам. Мероприятия Программы также будут направлены на стимулирование участия частного сектора в процессе ФЛЕГ с целью определения рынков альтернативных продуктов леса. Будет также проведена широкая информационно-просветительская кампания для распространения новейшей информаций по таким вопросам как лесоуправление, коррупция и незаконные рубки.

Программа ЕПД ФЛЕГ реализуется в Армении в партнерстве с Всемирным банком, МСОП и WWF.

В Рабочий план страны включены следующие конкретные мероприятия:

  • анализ восприятия общественностью проблем коррупции и управления в лесном секторе;
  • изучение возможности альтернативного использования леса (недревесные продукты леса, экотуризм и т.п.);
  • определение наличия доступа частного сектора/местного населения к древесным и недревесным ресурсам;
  • оценка роли частного сектора в устойчивом использовании древесных продуктов леса и разработка рекомендаций по ответственному использованию лесов частным сектором;
  • оценка двух лесных заповедников в структуре «Хаянтар» (государственная некоммерческая организация, отвечающая за деятельность в лесном хозяйстве Армении);
  • подготовка программы для Армянского государственного сельскохозяйственного университета с целью включения тем по лесному законодательству и управлению лесными ресурсами в учебный план университета.

Հայաստան

Տարբեր գնահատականների համաձայն, 90-ական թ.թ.-ի սկզբին սկսված չհսկվող հատումների արդյունքում Հայաստանը կորցրեց իր անտառածածկ տարածքների մինչեւ 30 տոկոսը։ Փայտը հիմնականում օգտագործվում էր բնակարանները տաքացնելու համար, քանի որ շրջափակման եւ ծանր տնտեսական պայմանների պատճառով չկային էներգիայի այլ աղբյուրներ։

Հասարակության խիստ ճնշումների արդյունքում 90-ականների վերջին ՀՀ կառավարությունը ձեռնարկեց անտառային ոլորտի բարեփոխումներ՝ երկրի առանց այդ էլ սակավ անտառային ռեսուրսների նվազումը կանխելու համար։ Գրանցվեց զգալի առաջընթաց եւ ընդունվեցին կարեւոր օրենսդրական ու ռազմավարական փաստաթղթեր։ Այնուամենայնիվ, ինստիտուցիոնալ դաշտը դեռ բավարար չէ ապօրինի հատումները կանխելու համար, եւ կոռուպցիան շարունակվում է։ Նոր ինստիտուցիոնալ դաշտը հետագա զարգացման կարիք ունի։

Բավական անհստակ է, թե որ կառույցը պետք է վերահսկի ապօրինի հատումները՝ Գյուղատնտեսության նախարարությունը, թե Բնապահպանության նախարարության Բնապահպանական տեսչությունը։ Կրկնակի գործառույթների առկայությունը նպաստում է Հայաստանում ապօրինի հատումների վերահսկման հետ կապված հիմնախնդիրների խորացմանը։      

Տեղական եւ միջազգային փորձագետները համաձայն են այն հարցում, որ ապօրինի

հատումների վերահսկողությունը պետք է լինի այդ ռեսուրսների կառավարումն ու

պահպանությունը իրականացնող կառույցի (այս դեպքում Գյուղատնտեսության նախարարության) պատասխանատվությունը: Բնապահպանական տեսչությունը պետք է վերահսկի անտառահատումները` երաշխավորելու, որ բոլոր գործողությունները համապատասխանում են անտառների կառավարման պլանների դրույթներին:

Հայաստանում ENPI FLEG ծրագիրը մեկնարկեց 2009 թ.-ի հուլիսին։ Ծրագիրն ունի երեք բաղադրիչ.

  • ինստիտուցիոնալ եւ իրավական բարեփոխումների խթանում,
  • անտառային օրենսդրության կիրարկման եւ անտառային ոլորտի կառավարման մասին հանրության իրազեկության բարձրացում,
  • FLEG գործընթացում մասնավոր սեկտորի ներգրավում։

Այս նպատակով ծրագրի շրջանակներում կիրականացվեն մի շարք ուսումնասիրություններ՝ բացահայտելու ապօրինի հատումների պատճառները։ Այնուհետեւ կառավարությանը կտրամադրվի համապատասխան խորհրդատվություն։ Ծրագրի գործողությունների շարքում է նաեւ մասնավոր սեկտորի ներգրավումը FLEG գործընթացում՝ վերլուծելու եւ ներկայացնելու բնափայտային ապրանքների այլընտրանքային շուկաներ։ Կիրականացվի քարոզարշավ՝ բարձրացնելու հանրության իրազեկության մակարդակը FLEG գործընթացի, անտառային ոլորտի կառավարման եւ ապօրինի հատումների մասին։

Հայաստանում ENPI FLEG ծրագիրն իրականացնում են Համաշխարհային բանկը, Բնության պահպանության միջազգային միությունը (IUCN) եւ Բնության համաշխարհային հիմնադրամը (WWF):

Ծրագրի աշխատանքային պլանը ներառում է հետեւյալ գործողությունները՝

  • անտառային ոլորտում կոռուպցիայի ու կառավարման ընկալման վերլուծություն,
  • անտառների օգտագործման այլընտրանքների (անտառի ոչ-բնափայտային արտադրանք, էկոտուրիզմ) վերլուծություն, 
  • մասնավոր սեկտորի/տեղի բնակչության համար բնափայտային ու ոչ-բնափայտային ռեսուրսների մատչելիության վերլուծություն, 
  • բնափայտի կայուն օգտագործման գործում մասնավոր սեկտորի դերի գնահատում եւ առաջարկություններ մասնավոր սեկտորին անտառների պատասխանատու օգտագործման առնչությամբ, 
  • «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի կազմում գործող երկու անտառային արգելավայրերի գնահատում, 
  • անտառային օրենսդրության ու կառավարման մասին դասընթացի մշակում, որը կընդգրկվի Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանի ուսումնական ծրագրերում: